Kế Toán Cuối Năm Cho Doanh Nghiệp Thương Mại Điện Tử: 7 Việc Cần Làm Để Hoàn Thành Đủ Nghĩa Vụ

Kế Toán Cuối Năm Cho Doanh Nghiệp Thương Mại Điện Tử: 7 Việc Cần Làm Để Hoàn Thành Đủ Nghĩa Vụ

Vào các dịp cuối năm, doanh nghiệp trên các sàn thương mại điện tử (TMĐT) thường gặp khó khăn khi đối chiếu sổ sách với dữ liệu thanh toán từ nền tảng. Khác với doanh nghiệp truyền thống, chênh lệch trong mô hình bán hàng TMĐT thường phát sinh từ nhiều nguồn: phí nền tảng, hàng hoàn, khoản điều chỉnh thanh toán, chênh lệch tỷ giá và các chi phí phát sinh trong quá trình vận hành. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến nghĩa vụ thuế, kiểm soát dòng tiền và làm tăng chi phí quyết toán cuối năm.

Khi các nghiệp vụ kế toán được thực hiện đầy đủ và nhất quán, doanh nghiệp có thể chốt sổ chính xác, tuân thủ nghĩa vụ thuế, kiểm soát dòng tiền và hàng tồn kho, đồng thời xây dựng nền tảng dữ liệu minh bạch để đưa ra quyết định kinh doanh hiệu quả cho năm tiếp theo. 

Bài viết tổng hợp 7 công việc kế toán cuối năm theo trình tự thực hiện, giúp nhà bán hàng đối soát dữ liệu, hoàn thiện sổ sách và chuẩn bị các hồ sơ cần thiết trước thời hạn.

  1. Đối soát doanh thu từng sàn theo kỳ phát sinh

Theo nguyên tắc kế toán dồn tích, doanh thu được ghi nhận khi đáp ứng đủ điều kiện kế toán, không phụ thuộc thời điểm sàn thanh toán. Do đó, đơn hàng đã hoàn tất việc giao hàng, chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích hoặc quyền kiểm soát cho người mua và đáp ứng đầy đủ điều kiện ghi nhận doanh thu trong năm 2026 vẫn được ghi nhận vào năm 2026, dù sàn thanh toán cho doanh nghiệp vào năm 2027.

Khi tách bạch được doanh thu theo từng kỳ, doanh nghiệp sẽ ghi nhận doanh thu chính xác hơn, giảm thiểu sai lệch số liệu, từ đó tránh được những lỗi không đáng có về nghĩa vụ thuế.

Sage Unveils Period Review to Help Accountants and Bookkeepers Manage  Growing Mtd Workload - Wealth & Finance International

Để có thể đối soát được doanh thu theo từng kỳ phát sinh một cách hiệu quả, doanh nghiệp nên:

  • Tải báo cáo thanh toán và báo cáo giao dịch của từng sàn cho đủ 12 tháng.

  • Đối chiếu doanh thu gộp trên báo cáo sàn với doanh thu đã ghi sổ theo từng tháng, ghi rõ nguyên nhân từng khoản chênh.

  • Xác định số tiền sàn còn giữ tại ngày 31/12/2026 (số dư chưa chuyển, khoản tạm giữ) và ghi nhận là khoản phải thu từ sàn.

Sau khi hoàn thiện đối soát, doanh nghiệp TMĐT sẽ có được số liệu doanh thu cũng như chi phí chính xác để hoàn thiện nghiệp vụ kế toán cuối năm theo đúng quy định.

  1. Phân loại các chi phí khác nhau

Bảng thanh toán từ sàn thường bao gồm nhiều khoản khác nhau như doanh thu bán hàng, phí giới thiệu, phí xử lý đơn, phí lưu kho, phí quảng cáo, tiền hoàn cho khách và khoản bồi hoàn từ nền tảng. Do đó, việc tách riêng và ghi nhận đúng từng khoản giúp doanh nghiệp xác định chính xác doanh thu, chi phí và lợi nhuận thực tế, đồng thời tránh sai lệch trên Báo cáo Kết quả Kinh doanh.

Để có thể tách phí sàn, hàng hoàn và khoản bồi hoàn một cách chính xác:

  • Hạch toán từng nhóm phí vào đúng khoản mục chi phí, thay vì trừ thẳng vào doanh thu.

  • Ghi giảm doanh thu cho hàng bị hoàn, đồng thời nhập lại kho hoặc ghi nhận hư hỏng.

  • Ghi nhận thu nhập cho các khoản sàn bồi hoàn hàng thất lạc, hư hỏng.

  1. Kiểm kê hàng tồn tại kho của sàn

Hàng hóa lưu trữ tại kho của sàn, ví dụ như kho hoàn tất đơn hàng Amazon (FBA), vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp và cần được kiểm kê tại ngày 31/12/2026. Do doanh nghiệp không trực tiếp quản lý kho, việc đối chiếu báo cáo tồn kho từ sàn giúp xác định chính xác số lượng hàng thực tế, kịp thời phát hiện thất thoát hoặc hư hỏng và đảm bảo giá trị hàng tồn kho được phản ánh đúng trên báo cáo tài chính sau kỳ kế toán cuối năm.

Để kiểm soát chính xác hàng tồn kho tại sàn, doanh nghiệp nên: 

  • Đối chiếu tồn kho trên sổ với báo cáo của sàn theo từng SKU: tồn đầu kỳ, hàng nhập, đơn bán, hàng hoàn, điều chỉnh, hàng rút về, tồn cuối kỳ.

  • Xác định nguyên nhân từng khoản chênh (thất lạc, hư hỏng, đã được bồi hoàn) và xử lý trước khi lập báo cáo tài chính.

  • Lập danh sách hàng chậm luân chuyển, lỗi mốt hoặc sắp hết hạn để xem xét trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho.

Điều này giúp đảm bảo giá trị hàng tồn kho trên báo cáo tài chính được phản ánh chính xác, hạn chế rủi ro thất thoát và sai lệch chi phí giá vốn vào kỳ kế toán cuối năm.

Mẫu kiểm kê hàng tồn kho excel hộ kinh doanh tải miễn phí

  1. Đánh giá lại số dư ngoại tệ

Vì doanh nghiệp kinh doanh TMĐT xuyên biên giới thường có số dư ngoại tệ trên tài khoản người bán hoặc các cổng thanh toán quốc tế, nên trước khi kết thúc kỳ kế toán, các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ, bao gồm tiền, các khoản phải thu và phải trả, cần được đánh giá lại theo tỷ giá áp dụng tại thời điểm cuối kỳ theo quy định kế toán hiện hành. Điều này đảm bảo tính chính xác trong việc quy đổi theo giá trị tỷ giá ngay tại ngày lập báo cáo tài chính.

Để đảm bảo tính chính xác của số dư ngoại tệ trên tài khoản người bán, doanh nghiệp cần:

  • Lập danh sách toàn bộ số dư ngoại tệ tại ngày 31/12/2026 trên mọi tài khoản, kể cả số dư đang nằm trên sàn.

  • Quy đổi theo tỷ giá cuối kỳ và ghi nhận lãi hoặc lỗ chênh lệch tỷ giá.

  • Theo dõi riêng phần chênh lệch của tiền và khoản phải thu, vì khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), phần lãi này không tính vào thu nhập chịu thuế và phần lỗ cũng không được trừ.

Điều này giúp đảm bảo tính chính xác và minh bạch của số liệu kế toán, đặc biệt là vào giai đoạn kế toán cuối năm, hạn chế sai lệch trong việc xác định tài sản, công nợ và kết quả kinh doanh, đồng thời cung cấp cơ sở đáng tin cậy cho việc lập báo cáo tài chính và đánh giá rủi ro tỷ giá.

  1. Rà soát chứng từ chi phí và trích trước chi phí tháng 12

Theo luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP, để được tính vào chi phí được trừ, khoản chi phải thực tế phát sinh, liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp và đáp ứng điều kiện thanh toán theo quy định. 

Cụ thể, đối với các khoản mua hàng hóa, dịch vụ và khoản thanh toán khác có giá trị từ 5 triệu đồng mỗi lần trở lên, doanh nghiệp cần có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định để được tính vào chi phí được trừ. Trường hợp chưa thanh toán tại thời điểm ghi nhận chi phí, doanh nghiệp cần lưu đầy đủ hồ sơ chứng minh giao dịch và bổ sung chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt khi thực hiện thanh toán, theo quy định hiện hành.

Để có thể rà soát chứng từ một cách hiệu quả, doanh nghiệp nên:

  • Rà soát các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên trong năm 2026 và đối chiếu với chứng từ chuyển khoản để đảm bảo đúng quy định.

  • Đối với phí sàn và phí quảng cáo quốc tế không có hóa đơn GTGT tại Việt Nam, cần lưu đầy đủ bảng kê phí, báo cáo thanh toán và điều khoản dịch vụ do nền tảng cung cấp.

  • Rà soát chi phí phát sinh trong tháng 12/2026 nhưng đến tháng 1/2027 mới nhận hóa đơn. Sau khi rà soát và xác nhận phù hợp, doanh nghiệp có thể ghi nhận chi phí, nhưng cần kiểm tra riêng điều kiện để được trừ khi tính thuế TNDN.

  • Lập danh sách các khoản chi chưa đáp ứng đủ điều kiện để chủ động loại khỏi chi phí được trừ khi quyết toán thuế TNDN.

Việc rà soát giúp phát hiện sớm các khoản chi chưa đáp ứng điều kiện, hạn chế nguy cơ bị loại chi phí khi quyết toán thuế, từ đó tránh phát sinh thuế TNDN phải nộp bổ sung, tiền truy thu và xử phạt.

  1. Xác định đúng doanh thu cả năm

Khi xác định chính sách thuế TNDN áp dụng cho năm 2026, doanh nghiệp cần phân biệt:

  • Doanh nghiệp có tổng doanh thu của kỳ tính thuế trước liền kề không quá 1 tỷ đồng được miễn thuế TNDN nếu đáp ứng các điều kiện tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP. Doanh nghiệp mới thành lập áp dụng cơ chế dự kiến doanh thu và đối chiếu với doanh thu thực tế cuối năm.

  • Thuế suất 15% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu của kỳ tính thuế trước liền kề không quá 3 tỷ đồng, nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.

  • Thuế suất 17% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu của kỳ tính thuế trước liền kề trên 3 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng, nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.

  • Doanh nghiệp có doanh thu thực tế của năm 2026 hoặc năm 2027 không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế TNDN phải nộp của năm tương ứng theo Nghị quyết 43/2026/QH16 và Nghị định 398/2026/NĐ-CP.

Các ngưỡng trên không sử dụng cùng một kỳ doanh thu tham chiếu. Doanh nghiệp cần xác định riêng điều kiện của từng chính sách, không chỉ căn cứ vào tổng doanh thu của năm đang quyết toán.

Để đảm bảo doanh thu được tổng hợp chính xác, doanh nghiệp nên:

  • Trong trường hợp doanh nghiệp sử dụng chung một mã số thuế, doanh nghiệp nên tổng hợp doanh thu bán hàng từ tất cả các kênh kinh doanh, bao gồm từng sàn TMĐT, website riêng, mạng xã hội và cửa hàng bán trực tiếp.

  • Đối chiếu với tổng doanh thu đã kê khai trên các tờ khai thuế giá trị gia tăng trong năm.

  • Xác định mức doanh thu năm để chọn đúng chính sách thuế áp dụng.

  1. Lập báo cáo tài chính và nộp hồ sơ đúng hạn

Đối với doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC từ năm tài chính 2026, cần rà soát hệ thống tài khoản, quy chế hạch toán, chứng từ, sổ kế toán và mẫu báo cáo tài chính. Doanh nghiệp nhỏ và vừa đang áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC cần xác định rõ chế độ kế toán đã lựa chọn; Thông tư 99 không tự động thay thế Thông tư 133.

Những điều cần biết về báo cáo tài chính - AFA Research & Education - Tổ  chức nghiên cứu và đào tạo

Dưới đây là tổng hợp các hồ sơ cũng như hạn chót cần nộp được GenBook tổng hợp:

Hồ sơ cần nộp

Hạn chót

Hồ sơ khai thuế tháng 12/2026 nếu doanh nghiệp thuộc diện khai theo tháng

20/01/2027

Hồ sơ khai thuế quý IV/2026 nếu doanh nghiệp thuộc diện khai theo quý

01/02/2027 

Quyết toán thuế TNDN năm 2026 và nộp số thuế còn thiếu với doanh nghiệp có năm tài chính kết thúc 31/12/2026

31/03/2027

Hồ sơ quyết toán TNCN năm 2026 do tổ chức trả thu nhập thực hiện

31/03/2027

Báo cáo tài chính năm với doanh nghiệp có năm tài chính kết thúc 31/12/2026

31/03/2027

Việc cập nhật kịp thời các quy định, tài liệu và chứng từ mới được ban hành sẽ giúp doanh nghiệp thực hiện đúng các nghiệp vụ kế toán cuối năm, đảm bảo số liệu trên Báo cáo tài chính phản ánh chính xác tình hình tài chính và dòng tiền thực tế, đồng thời đáp ứng yêu cầu tuân thủ pháp luật.

Genbook đồng hành cùng doanh nghiệp trong kỳ kế toán cuối năm 

Kỳ kế toán cuối năm với các doanh nghiệp TMĐT thường tốn nhiều thời gian nhất ở khâu đối soát dữ liệu từ nhiều sàn vì sự phân tán dữ liệu, dẫn đến việc doanh nghiệp không có thời gian rà soát và đối chiếu dữ liệu. 

Để giải quyết vấn đề này và hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện báo cáo tài chính chuẩn chỉ từ đầu. Genbook hỗ trợ chuẩn hóa dữ liệu sàn TMĐT theo nguyên tắc kế toán, giúp doanh nghiệp quản lý doanh thu, chi phí, hoàn hàng, dòng tiền và lợi nhuận trên một hệ thống dữ liệu thống nhất. Từ dữ liệu đã đối soát, Genbook tự động sinh bút toán xuất sổ cái và báo cáo tài chính phục vụ trực tiếp cho quyết toán. 

Trải nghiệm Genbook miễn phí 1 tháng để quản lý dữ liệu kinh doanh tập trung và chủ động hơn trong từng quyết định tăng trưởng.

Chủ đề gợi ý:
#sàn Amazon#thương mại điện tử#kế toán#ghi sổ
G
Tracy

Đọc tiếp

Đăng ký để cập nhật tin tức thị trường mới nhất

Nhận thông tin chi tiết, mẹo và cập nhật độc quyền gửi đến hộp thư của bạn