Cách Kiểm Tra Hóa Đơn Và Chứng Từ Mua Hàng Cho Doanh Nghiệp TMĐT Xuyên Biên Giới

Cách Kiểm Tra Hóa Đơn Và Chứng Từ Mua Hàng Cho Doanh Nghiệp TMĐT Xuyên Biên Giới
Doanh nghiệp thương mại điện tử (TMĐT) thường phát sinh giao dịch với nhiều nhà cung cấp, nền tảng sản xuất theo yêu cầu (Print on Demand - POD) và đơn vị vận chuyển. Hóa đơn, chứng từ và dữ liệu thanh toán được lưu trữ trên nhiều hệ thống khác nhau, gây khó khăn cho việc kiểm tra, đối chiếu và ghi nhận chi phí.
Trong mô hình TMĐT xuyên biên giới, dữ liệu phục vụ công tác kế toán thường được hình thành từ ba luồng chính: dữ liệu giao dịch do sàn cung cấp; dữ liệu mua hàng và hoàn tất đơn hàng; và dữ liệu quyết toán phản ánh doanh thu, phí sàn, các khoản điều chỉnh và số tiền sàn thanh toán cho người bán.
Bài viết này tập trung vào luồng dữ liệu mua hàng, với trọng tâm là kiểm tra hóa đơn, chứng từ và đối chiếu chi phí phát sinh. Trong quá trình vận hành kế toán, dữ liệu này cần được liên kết với các đơn hàng tương ứng, đồng thời đối chiếu với dữ liệu quyết toán, thanh toán và hoàn tiền để xác định đầy đủ chi phí và đánh giá hiệu quả kinh doanh.

1. Kiểm tra hóa đơn đầu vào và chứng từ mua hàng khi tiếp nhận

Hóa đơn, chứng từ mua hàng của doanh nghiệp TMĐT có thể được phát hành bởi nhà cung cấp trong nước hoặc các nền tảng cung cấp hàng hóa, dịch vụ quốc tế. Tùy theo nguồn phát sinh giao dịch, doanh nghiệp cần áp dụng phương pháp xác minh và đối chiếu phù hợp.
Đối với nhà cung cấp trong nước, việc kiểm tra tập trung vào thông tin người bán, hóa đơn điện tử và hồ sơ giao dịch. Trong khi đó, chứng từ từ nền tảng POD và nhà cung cấp quốc tế cần được đối chiếu với dữ liệu đơn hàng, dịch vụ thực tế và lịch sử thanh toán để đánh giá tính đầy đủ của hồ sơ.

Bước 1: Xác định nhà cung cấp và nguồn phát sinh chứng từ

Đối với nhà cung cấp tại Việt Nam:
Doanh nghiệp cần xác minh thông tin đăng ký thuế và tình trạng hoạt động của đơn vị phát hành hóa đơn thông qua hệ thống tra cứu của cơ quan thuế. Quy trình kiểm tra được thực hiện như sau:
  • Truy cập trang Tra cứu thông tin người nộp thuế của Cục Thuế.
  • Nhập mã số thuế (MST) của nhà cung cấp và mã xác nhận, sau đó chọn tên người nộp thuế để xem thông tin chi tiết.
  • Kiểm tra tên doanh nghiệp, MST, địa chỉ và tình trạng hoạt động.
  • Đối chiếu kết quả tra cứu với thông tin người bán trên hóa đơn và hồ sơ mua hàng.
Đối với các nhà cung cấp có tình trạng hoạt động bất thường, doanh nghiệp cần xem xét thời điểm phát sinh giao dịch, ngày lập hóa đơn và các thông báo liên quan trước khi xác định hướng xử lý.
Đối với nền tảng POD và nhà cung cấp dịch vụ quốc tế:
Doanh nghiệp có thể mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ từ các nền tảng POD hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ hoàn tất đơn hàng và vận chuyển quốc tế. Trong trường hợp này, chứng từ có thể được cung cấp dưới dạng hóa đơn mua hàng, báo cáo giao dịch hoặc lịch sử thanh toán trên tài khoản nền tảng.
Kế toán cần kiểm tra các thông tin sau:
  • Xác định đơn vị cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ và chủ thể phát hành chứng từ.
  • Kiểm tra thông tin pháp nhân, tài khoản doanh nghiệp và thông tin thanh toán của nhà cung cấp.
  • Truy xuất hóa đơn mua hàng, lịch sử giao dịch và báo cáo chi phí trên nền tảng.
  • Đối chiếu với đơn hàng, dịch vụ thực tế và chứng từ thanh toán.
Lưu ý: Việc xác minh thông tin nhà cung cấp trên hệ thống thuế Việt Nam chỉ áp dụng đối với các đối tượng thuộc phạm vi tra cứu tương ứng. Doanh nghiệp không thể mặc nhiên sử dụng quy trình tra cứu mã số thuế tại Việt Nam cho mọi nhà cung cấp quốc tế.
Khi sử dụng chứng từ do nhà cung cấp nước ngoài phát hành, doanh nghiệp cần kiểm tra chủ thể cung cấp hàng hóa, dịch vụ, nội dung và giá trị giao dịch, chứng từ thanh toán cùng hồ sơ chứng minh khoản chi thực tế phát sinh.
Hóa đơn mua hàng, biên nhận thanh toán hoặc báo cáo giao dịch do nền tảng POD hay nhà cung cấp dropshipping nước ngoài phát hành không mặc nhiên được xem là hóa đơn GTGT theo pháp luật Việt Nam và không phải là căn cứ duy nhất để xác định quyền khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Doanh nghiệp cần đánh giá riêng điều kiện ghi nhận chi phí và điều kiện khấu trừ thuế GTGT (nếu có) dựa trên bản chất giao dịch, hồ sơ chứng từ và quy định áp dụng. Đối với việc khấu trừ thuế GTGT đầu vào, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện về hóa đơn, chứng từ nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu hoặc chứng từ nộp thuế GTGT thay cho nhà cung cấp nước ngoài và các điều kiện liên quan theo Điều 14 Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15.
Bên cạnh sự khác biệt về chứng từ, mỗi mô hình nguồn hàng trong TMĐT xuyên biên giới cũng có đặc thù riêng về quy trình mua hàng, hoàn tất đơn hàng và thanh toán. Doanh nghiệp cần xác định chuỗi dữ liệu tương ứng với từng mô hình để phục vụ kiểm tra và đối chiếu chi phí.
 
Mô hình nguồn hàng
Chuỗi dữ liệu cần đối chiếu
Nhập hàng truyền thống
Đơn đặt hàng/hợp đồng → hóa đơn hoặc chứng từ nhập khẩu → chứng từ nhận hàng/nhập kho → thanh toán → dữ liệu tồn kho và giá vốn
POD
Marketplace order ID → production order của POD → chi phí sản xuất và vận chuyển → supplier invoice/transaction report → khoản charge trên thẻ hoặc cổng thanh toán → reprint/refund/adjustment
Dropshipping
Marketplace order ID → đơn chuyển cho supplier → xác nhận fulfillment và tracking → supplier invoice → khoản thanh toán → cancellation/refund/chargeback
 
Với mô hình nhập hàng truyền thống, hóa đơn thường gắn với từng lô hàng và quá trình nhập kho. Ngược lại, chi phí POD và dropshipping thường phát sinh theo từng đơn hàng. Vì vậy, doanh nghiệp cần duy trì mối liên kết giữa mã đơn hàng trên sàn, mã đơn sản xuất hoặc mã đơn hoàn tất của nhà cung cấp, chứng từ mua hàng và giao dịch thanh toán.

Bước 2: Kiểm tra thông tin hóa đơn và đối chiếu với dữ liệu mua hàng

Sau khi xác định nhà cung cấp, doanh nghiệp cần kiểm tra chứng từ và đối chiếu với đơn hàng, chi phí thực tế. Hóa đơn điện tử tại Việt Nam được kiểm tra qua hệ thống cơ quan thuế, trong khi chứng từ từ nền tảng quốc tế cần đối chiếu trực tiếp với dữ liệu giao dịch.
Đối với hóa đơn điện tử tại Việt Nam:
Doanh nghiệp có thể truy cập Hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế để xác minh thông tin hóa đơn do nhà cung cấp phát hành. Tùy theo quyền truy cập, việc kiểm tra có thể được thực hiện theo hai hình thức:
  • Tra cứu công khai: Nhập các trường thông tin hóa đơn và mã xác nhận theo yêu cầu của hệ thống để kiểm tra từng hóa đơn.
  • Tra cứu qua tài khoản doanh nghiệp: Sử dụng chức năng tra cứu hóa đơn điện tử mua vào, lọc theo thời gian và trạng thái hóa đơn để kiểm tra, đối chiếu dữ liệu.
Đối với chứng từ mua hàng từ nền tảng TMĐT và POD:
Đối với giao dịch mua hàng qua các nền tảng TMĐT và POD, kế toán cần truy xuất dữ liệu từ tài khoản nền tảng để kiểm tra sự nhất quán giữa đơn hàng, chi phí phát sinh và chứng từ thanh toán. Việc đối chiếu nên được thực hiện theo từng đơn hàng hoặc mã giao dịch, dựa trên các nguồn dữ liệu sau:
  • Lịch sử đơn hàng và trạng thái xử lý trên nền tảng.
  • Hóa đơn hoặc chứng từ giao dịch do nhà cung cấp phát hành.
  • Báo cáo chi phí sản xuất, hoàn tất đơn hàng và vận chuyển.
  • Lịch sử thanh toán, hoàn tiền và điều chỉnh chi phí.
Sau khi thu thập dữ liệu, doanh nghiệp cần đối chiếu các trường thông tin quan trọng giữa chứng từ mua hàng, dữ liệu đơn hàng và lịch sử thanh toán.
 
Trường thông tin Nguồn dữ liệu đối chiếu
Tên nhà cung cấp hoặc nền tảng Hóa đơn, thông tin tài khoản và hồ sơ nhà cung cấp
Số hóa đơn hoặc mã giao dịch Chứng từ mua hàng và lịch sử giao dịch trên nền tảng
Ngày phát sinh giao dịch Ngày đặt hàng, ngày xử lý đơn và ngày lập chứng từ
Mã đơn hàng hoặc mã tham chiếu Dữ liệu đơn hàng trên Amazon, Etsy, Shopify hoặc nền tảng POD
Giá trị hàng hóa, dịch vụ Báo cáo chi phí sản xuất, hoàn tất đơn hàng và vận chuyển
Thuế, phí và tổng giá trị thanh toán Hóa đơn, báo cáo giao dịch và chứng từ thanh toán
Trạng thái giao dịch Thông tin hoàn thành, hủy, hoàn tiền hoặc điều chỉnh đơn hàng
 
Kết quả đối chiếu có thể cho thấy dữ liệu trùng khớp, chứng từ chưa đầy đủ hoặc phát sinh chênh lệch giữa các hệ thống. Tùy theo từng trường hợp, doanh nghiệp cần thực hiện các bước xác minh và xử lý phù hợp như sau:
  • Thông tin trùng khớp: Tiếp tục kiểm tra tính đầy đủ của chứng từ và các điều kiện kế toán, thuế liên quan trước khi ghi nhận. Kết quả đối chiếu trùng khớp chưa đủ để kết luận khoản chi đáp ứng điều kiện được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Kế toán cần tiếp tục kiểm tra tính thực tế của giao dịch, mục đích phục vụ hoạt động kinh doanh, hồ sơ chứng từ và điều kiện thanh toán theo quy định áp dụng.
Lưu ý: Việc hóa đơn xuất hiện trên hệ thống của cơ quan thuế chỉ cho thấy dữ liệu hóa đơn có trên hệ thống tại thời điểm tra cứu; kết quả này không tự động chứng minh giao dịch có thật hoặc khoản chi đủ điều kiện thuế.
Đối với khấu trừ thuế GTGT đầu vào, doanh nghiệp cần kiểm tra hóa đơn GTGT hoặc chứng từ nộp thuế phù hợp, mục đích sử dụng hàng hóa, dịch vụ cho hoạt động chịu thuế GTGT và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với khoản mua từ 5 triệu đồng trở lên, đã bao gồm thuế GTGT, trừ các trường hợp đặc thù theo Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung.
Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị dưới 05 triệu đồng nhưng mua nhiều lần trong cùng một ngày có tổng giá trị từ 05 triệu đồng trở lên thì chỉ được khấu trừ thuế đối với trường hợp có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Đối với chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp, khoản chi phải thực tế phát sinh, liên quan đến hoạt động kinh doanh, có đầy đủ hóa đơn, chứng từ và đáp ứng điều kiện thanh toán theo Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP.
  • Thiếu hóa đơn hoặc chứng từ: Kiểm tra lại tài khoản nền tảng, lịch sử giao dịch và liên hệ nhà cung cấp để bổ sung hoặc xác nhận thông tin.
  • Giá trị giao dịch không khớp: Đối chiếu chi phí hàng hóa, dịch vụ, các khoản phí bổ sung, hoàn tiền hoặc điều chỉnh để xác định nguyên nhân.
  • Hóa đơn điện tử có sai sót: Trường hợp hóa đơn điện tử có sai sót, doanh nghiệp cần phối hợp với người bán xử lý theo Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC. Trong trường hợp sai về các nội dung trên hóa đơn như tên, địa chỉ, số tiền bằng chữ hoặc các nội dung khác nhưng không sai về: mã số thuế, số tiền ghi trên hóa đơn, thuế suất, tiền thuế hoặc hàng hóa ghi trên hóa đơn thì người bán thông báo cho người mua về việc hóa đơn đã lập sai và không phải lập lại hóa đơn và thực hiện thông báo với cơ quan thuế về hóa đơn điện tử đã lập sai theo Mẫu số 04/SS-HĐĐT tại Phụ lục III ban hành kèm theo Thông tư 91/2026/TT-BTC. Trong trường hợp hóa đơn điện tử đã lập sai các nội dung về: mã số thuế; tên hàng hóa, hàng hóa ghi trên hóa đơn không đúng quy cách, chất lượng; số tiền ghi trên hóa đơn; thuế suất; tiền thuế hoặc các nội dung bắt buộc khác, người bán được lựa chọn lập hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế, trừ trường hợp pháp luật quy định cách xử lý riêng. Trước khi điều chỉnh hoặc thay thế, trong trường hợp người mua là tổ chức kinh tế, tổ chức khác, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thì người bán và người mua phải lập văn bản thỏa thuận ghi rõ nội dung sai, trừ các trường hợp được miễn theo quy định. Việc xử lý cần tuân thủ yêu cầu về thỏa thuận, thông báo và các trường hợp đặc thù theo quy định. Người bán cần lưu ý trong trường hợp hóa đơn điện tử đã lập sai và người bán đã xử lý theo hình thức điều chỉnh hoặc thay thế theo quy định tại Điều này, sau đó lại phát hiện hóa đơn sai thì các lần xử lý tiếp theo người bán sẽ thực hiện theo hình thức đã áp dụng khi xử lý lần đầu.

2. Rà soát hóa đơn đầu vào và dữ liệu mua hàng định kỳ

Dữ liệu mua hàng trên các nền tảng TMĐT có thể thay đổi sau thời điểm phát sinh giao dịch do hoàn tiền, hủy đơn hoặc điều chỉnh chi phí. Ngoài ra, một số khoản thanh toán và chứng từ có thể chưa được ghi nhận đầy đủ tại thời điểm kiểm tra ban đầu.
Vì vậy, doanh nghiệp cần rà soát định kỳ để phát hiện giao dịch bị bỏ sót, ghi nhận trùng, chênh lệch thanh toán và những thay đổi liên quan đến nhà cung cấp. Kết quả rà soát là cơ sở để bổ sung hồ sơ, xử lý sai lệch và hoàn thiện dữ liệu kế toán theo từng kỳ.

Bước 1: Tổng hợp thông tin nhà cung cấp và cập nhật cảnh báo rủi ro

Doanh nghiệp cần tổng hợp danh sách các nhà cung cấp có phát sinh chi phí trong kỳ, bao gồm cả nhà cung cấp trong nước và các nền tảng quốc tế. Tùy theo mô hình kinh doanh, danh sách này có thể bao gồm các nhóm nhà cung cấp sau:
  • Nhà cung cấp nguyên vật liệu, hàng hóa và đơn vị sản xuất trong nước.
  • Các nền tảng POD phục vụ hoạt động sản xuất theo đơn hàng.
  • Đơn vị hoàn tất đơn hàng, kho bãi và vận chuyển.
  • Các nền tảng hoặc nhà cung cấp dịch vụ trực tuyến có phát sinh chi phí phục vụ hoạt động kinh doanh.
Đối với nhà cung cấp trong nước, doanh nghiệp cần theo dõi các thông báo của cơ quan thuế về tình trạng hoạt động, việc ngừng sử dụng hóa đơn và những cảnh báo rủi ro có liên quan. Khi phát hiện thông tin bất thường, kế toán cần ghi nhận mã số thuế, nội dung cảnh báo, số văn bản và thời điểm áp dụng để đối chiếu với các giao dịch đã phát sinh.
Đối với nền tảng POD và nhà cung cấp quốc tế, kế toán cần theo dõi những thay đổi về thông tin pháp nhân, đơn vị phát hành chứng từ và thông tin thanh toán kể từ lần kiểm tra trước. Các thay đổi này cần được đối chiếu với hồ sơ và dữ liệu giao dịch trong kỳ để xác định những khoản chi phí cần tiếp tục xác minh.
Lưu ý: Các danh sách cảnh báo rủi ro về hóa đơn được tổng hợp từ bên thứ ba chỉ nên sử dụng để tham khảo và sàng lọc. Doanh nghiệp cần đối chiếu với thông tin chính thức trước khi đưa ra kết luận.

Bước 2: Cập nhật dữ liệu mua hàng từ các nền tảng và nhà cung cấp

Doanh nghiệp cần xác định kỳ rà soát theo tháng, quý, năm hoặc theo yêu cầu kiểm tra, quyết toán thuế. Dữ liệu mua hàng trong kỳ cần được tổng hợp từ các nhà cung cấp, nền tảng POD, đơn vị vận chuyển và hệ thống thanh toán có liên quan.
Dữ liệu tổng hợp cần bao gồm cả các giao dịch phát sinh điều chỉnh, hoàn tiền hoặc chưa có đầy đủ chứng từ để đối chiếu với số liệu kế toán đã ghi nhận. Các nguồn dữ liệu cần tổng hợp bao gồm:
  • Hóa đơn đầu vào và chứng từ mua hàng từ các nhà cung cấp trong nước.
  • Hóa đơn mua hàng, lịch sử đơn hàng và báo cáo giao dịch từ các nền tảng POD.
  • Báo cáo chi phí hoàn tất đơn hàng, kho bãi và vận chuyển.
  • Sao kê ngân hàng, thẻ thanh toán hoặc báo cáo từ đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán.
  • Dữ liệu đơn hàng và doanh thu trên các kênh bán hàng có liên quan để phục vụ đối chiếu.
Sau khi thu thập, doanh nghiệp cần lập bảng tổng hợp theo nhà cung cấp và mã giao dịch. Các trường thông tin nên được chuẩn hóa gồm tên nhà cung cấp, MST (nếu có), mã đơn hàng, ngày phát sinh, loại chi phí, số tiền và đơn vị tiền tệ.
Đối với những giao dịch có phát sinh ngoại tệ, cần lưu trữ cả giá trị nguyên tệ và thông tin quy đổi phục vụ ghi nhận kế toán theo quy định áp dụng.

Bước 3: Đối chiếu dữ liệu mua hàng với chứng từ và thanh toán

Trên cơ sở dữ liệu đã tổng hợp, kế toán cần đối chiếu với sổ sách và chứng từ thanh toán để phát hiện các khoản chi phí chưa ghi nhận, ghi nhận trùng hoặc phát sinh chênh lệch trong kỳ.
Đối với nhà cung cấp trong nước:
Doanh nghiệp cần đối chiếu thông tin hóa đơn với hồ sơ mua hàng và chứng từ thanh toán, đồng thời kiểm tra những cảnh báo rủi ro liên quan đến đơn vị phát hành.
  • Đối chiếu MST với thông tin nhà cung cấp và các cảnh báo rủi ro đã thu thập.
  • Kiểm tra thông tin và trạng thái hóa đơn điện tử.
  • Đối chiếu giá trị hóa đơn với hồ sơ mua hàng và chứng từ thanh toán.
Đối với giao dịch trên các nền tảng TMĐT và POD:
Việc đối chiếu cần được thực hiện ở cấp độ đơn hàng hoặc mã giao dịch để xác định chính xác chi phí phát sinh và số tiền thực tế đã thanh toán.
  • Đối chiếu mã đơn hàng trên kênh bán với mã tham chiếu hoặc đơn sản xuất trên nền tảng POD.
  • Kiểm tra chi phí sản xuất, hoàn tất đơn hàng và vận chuyển được ghi nhận cho từng đơn hàng.
  • Đối chiếu hóa đơn hoặc báo cáo giao dịch với số tiền nền tảng đã thu.
  • Xác định những khoản hoàn tiền, hủy đơn hoặc điều chỉnh chi phí.
  • Kiểm tra các giao dịch chưa có chứng từ đầy đủ hoặc chưa được ghi nhận vào dữ liệu kế toán.
Ví dụ, doanh nghiệp nhận đơn hàng AMZ-001 trên Amazon và chuyển đơn sang nền tảng POD dưới mã sản xuất POD-789. Báo cáo của nền tảng POD thể hiện chi phí sản xuất 12 USD và phí vận chuyển 5 USD, nhưng thẻ hoặc tài khoản thanh toán bị ghi nợ 19 USD.
Kế toán cần truy xuất hóa đơn của nhà cung cấp hoặc thông tin chi tiết giao dịch của đơn POD-789 và đối chiếu với sao kê của đơn vị thanh toán để xác định khoản chênh lệch 2 USD. Khoản chênh lệch có thể phát sinh từ phụ phí, thuế được nhà cung cấp thu, thay đổi phương thức vận chuyển, điều chỉnh đơn hàng hoặc phí chuyển đổi ngoại tệ.
Nếu chi phí POD được thanh toán riêng bằng thẻ hoặc cổng thanh toán, khoản 19 USD này cần được đối chiếu với chứng từ mua hàng và dữ liệu thanh toán của nhà cung cấp thay vì báo cáo quyết toán của Amazon.
Việc liên kết dữ liệu mua hàng với dữ liệu giao dịch trên Amazon thông qua mã đơn hàng và các thông tin tham chiếu tương ứng giúp doanh nghiệp xác định chi phí trực tiếp và đánh giá hiệu quả kinh doanh của từng đơn hàng. Đối với các khoản chi phí không thể xác định trực tiếp theo đơn hàng, kế toán cần áp dụng phương pháp phân bổ phù hợp.

Bước 4: Xác minh sai lệch và hoàn tất hồ sơ kế toán

Khi phát hiện sai lệch giữa dữ liệu mua hàng, chứng từ và thanh toán, doanh nghiệp cần rà soát lại hồ sơ để xác định nguyên nhân và kiểm tra tính thực tế của giao dịch. Tùy theo loại nhà cung cấp và hình thức mua hàng, các tài liệu cần kiểm tra có thể bao gồm:
  • Hợp đồng, đơn đặt hàng hoặc xác nhận sử dụng dịch vụ.
  • Hóa đơn điện tử, hóa đơn mua hàng và chứng từ do nhà cung cấp phát hành.
  • Lịch sử đơn hàng, báo cáo sản xuất và trạng thái hoàn tất đơn hàng trên nền tảng POD.
  • Chứng từ giao nhận, vận chuyển hoặc xác nhận hoàn thành dịch vụ.
  • Sao kê ngân hàng, thẻ thanh toán hoặc báo cáo thanh toán từ nền tảng.
  • Email, thông báo hoặc tài liệu xác nhận giao dịch, hoàn tiền và điều chỉnh chi phí.
Kết quả rà soát nên được phân thành bốn nhóm để kế toán xác định giao dịch nào đã hoàn tất kiểm tra, giao dịch nào cần bổ sung chứng từ hoặc tiếp tục xác minh:
 
Nhóm Tiêu chí Việc tiếp theo
Đã đối chiếu, chưa phát hiện sai lệch Dữ liệu giao dịch phù hợp với chứng từ và thanh toán Lưu hồ sơ, tiếp tục theo dõi
Cần bổ sung chứng từ Thiếu hóa đơn mua hàng, chứng từ thanh toán hoặc thông tin xác nhận giao dịch Truy xuất từ nền tảng hoặc liên hệ nhà cung cấp
Có sai lệch dữ liệu Giá trị, mã giao dịch hoặc chi phí không khớp giữa các nguồn Xác định nguyên nhân và thực hiện điều chỉnh phù hợp
Cần theo dõi, chuẩn bị giải trình Nhà cung cấp có cảnh báo rủi ro hoặc giao dịch chưa đủ cơ sở xác minh Rà soát hồ sơ, đánh giá ảnh hưởng đến ghi nhận kế toán và nghĩa vụ thuế
 
Các giao dịch chưa hoàn tất đối chiếu cần được theo dõi riêng, ghi rõ nguyên nhân sai lệch, chứng từ cần bổ sung và tình trạng xử lý. Kết quả xác minh là cơ sở để kế toán thực hiện các điều chỉnh cần thiết và hoàn thiện hồ sơ của kỳ liên quan.
Lưu ý: Báo cáo quyết toán của sàn không thay thế chứng từ mua hàng. Báo cáo quyết toán chủ yếu phản ánh các giao dịch thuộc kỳ quyết toán giữa sàn thương mại điện tử và nhà bán hàng, bao gồm doanh thu, các khoản hoàn tiền, phí sàn, điều chỉnh chi phí quảng cáo, khoản tiền tạm giữ và số tiền sàn thanh toán cho nhà bán hàng.
Do sự khác biệt giữa thời điểm phát sinh giao dịch và thời điểm quyết toán, báo cáo này cần được đối chiếu với dữ liệu giao dịch trên sàn để xác định đầy đủ doanh thu và chi phí của kỳ kế toán. Trong khi đó, chi phí nhập hàng, POD hoặc dropshipping được thanh toán trực tiếp cho nhà cung cấp có thể không xuất hiện trong báo cáo quyết toán và cần được đối chiếu riêng với chứng từ mua hàng, dữ liệu thanh toán tương ứng.

3. Những lưu ý khi kiểm tra hóa đơn đầu vào của doanh nghiệp TMĐT

Ngoài việc kiểm tra thông tin hóa đơn và đối chiếu dữ liệu giao dịch, doanh nghiệp TMĐT cần lưu ý một số vấn đề có thể ảnh hưởng đến việc ghi nhận chi phí và quản lý chứng từ:
  • Theo dõi các khoản điều chỉnh sau giao dịch: Hoàn tiền, hủy đơn, phí bổ sung và thay đổi giá trị đơn hàng có thể khiến chi phí thực tế khác với số liệu ghi nhận ban đầu. Những thay đổi này cần được đối chiếu với chứng từ và cập nhật vào kỳ kế toán phù hợp.
  • Kiểm soát thời điểm ghi nhận và tỷ giá: Đối với giao dịch quốc tế, kế toán cần phân biệt ngày phát sinh nghiệp vụ, ngày thanh toán và tỷ giá áp dụng để ghi nhận giá trị giao dịch theo quy định.
  • Lưu trữ hồ sơ đầy đủ và có thể truy xuất: Hóa đơn, chứng từ mua hàng, dữ liệu giao dịch, chứng từ thanh toán và kết quả đối chiếu cần được lưu trữ nhất quán để phục vụ công tác kế toán, kê khai và giải trình thuế khi cần thiết.

4. Genbook hỗ trợ chuẩn hóa và đối soát dữ liệu kế toán TMĐT

Đối với doanh nghiệp bán hàng trên Amazon, Etsy và các nền tảng TMĐT khác, việc kiểm tra chứng từ đầu vào cần được đặt trong mối liên hệ với dữ liệu bán hàng, chi phí và thanh toán. Sự nhất quán giữa các nguồn dữ liệu là cơ sở để kế toán đối soát giao dịch, kiểm soát chi phí và tổng hợp số liệu phục vụ lập báo cáo tài chính.
Genbook hỗ trợ chuẩn hóa dữ liệu giao dịch từ các sàn thương mại điện tử, phục vụ công tác ghi nhận kế toán và lập báo cáo tài chính theo các chuẩn mực phù hợp. Bên cạnh đó, GenInvoice hỗ trợ đồng bộ dữ liệu đơn hàng, lập và phát hành hóa đơn điện tử theo lô, đồng thời theo dõi trạng thái hóa đơn trong quá trình vận hành.
Tìm hiểu thêm về Genbook để quản lý dữ liệu kế toán TMĐT nhất quán và nâng cao hiệu quả đối soát giao dịch.
Chủ đề gợi ý:
#sàn Amazon#thương mại điện tử#kế toán
G
Tracy

Đọc tiếp

Đăng ký để cập nhật tin tức thị trường mới nhất

Nhận thông tin chi tiết, mẹo và cập nhật độc quyền gửi đến hộp thư của bạn